Historia - Osada wzmiankowana w 1615 r © baligrod.com Historia - Osada wzmiankowana w 1615 r © baligrod.com
Aktualnie jesteś:  baligrod.com Baligród Historia

Historia

Osada wzmiankowana w 1615 r. jako wieś, powstała przypuszczalnie w początkach XVII w. u podnóża zamku w Stężnicy będącego własnością Mikołaja lub Piotra herbu Gozdawa, syna Matjasza III, albo jego ojca Matjasza Bala z Hoczwi, którzy wznieśli w tym miejscu zamek oraz kaplicę ok. roku 1510. W roku 1511 Piotr Herburt dziadek poety Mikołaja Reja, przeprowadził rozgraniczenie swoich dóbr pomiędzy wsiami Mchawą i Stężnica należącą do Mikołaja Bala. W miejscu rozgraniczenie powstało na nowo wieś i miasto Baligród. 21 lutego 1846 r. powstańcy z południowej części obwodu sanockiego szli na północ w celu opanowania Sanoka trzema szlakami: z Cisnej przez Baligród, z Lutowisk oraz z Ustrzyk Dolnych i z Ustianowej. Mieszkańcy aktywnie zasilali powstanie styczniowe w 1863 r. Np. Jan Feliks Biliński,( ur. 1851 r.) w wieku 12 lat został jednym z najmłodszych powstańców styczniowych, Ludwik Riedl jako uczestnik powstania styczniowego z roku 1863, pojmany przez Rosjan, został zesłany na Syberię.

W 1634 r. miasteczko zwane pierwotnie Balówgród otrzymało prawo magdeburskie oraz przywileje na targi, jarmarki i składowanie wina. Baligród pozostawał w posiadaniu rodziny Balów do 1770 r. Położony przy uczęszczanym trakcie handlowym na Węgry posiadał dobre warunki rozwoju, słynął z wielkich targów, później podupadł i jeszcze przed 1915 r. utracił miejskie przywileje.

I wojna światowa

Podczas działań wojennych w Karpatach w latach 1914 - 1915 miasteczko doznało poważnych zniszczeń.1914/1915 - ciężkie boje między wojskami rosyjskimi a austro-węgierskimi o Przełęcze Użocką i Łupkowską, szczególnie pod Baligrodem w marcu. Od listopada 1918 do stycznia 1919 Republika Komańczańska.

II wojna światowa

We wrześniu 1939 r.weszli do Baligrodu Niemcy. Jednak istniał tu ruch konspiracyjny. Działała Placówka AK Baligród nr VII. Dowódcą od maja 1943 do 1944 był Jan Marciak "Dąb".

10 lipca 1944 roku oddział UPA zamordował w lesie pod Baligrodem mieszkańców Średniej Wsi[potrzebne źródło]. 6 sierpnia 1944 r. miasteczko zostało sterroryzowane przez silny oddział UPA, zamordowano 42 Polaków, w tym 90 letnich starców, spalono część zabudowań. W toku działań wojennych i późniejszych walk z UPA Baligród został w części zniszczony oraz doznał poważnych strat ludnościowych. Przez stacjonujących tu żołnierzy zwane było Diabligrodem, gdyż w czasie okupacji Niemcy wybrukowali część tutejszego rynku kamieniami z żydowskiego cmentarza. W pobliżu, przy drodze do Cisnej, pod Jabłonkami 28 marca 1947 zginął generał Karol Świerczewski.

Dopiero w kilkanaście lat po wojnie miasteczko zaczęło się odbudowywać. Obecnie stanowi rozwinięty ośrodek usługowo-gospodarczy dla okolicy. O dawnym miejskim charakterze świadczy zachowany układ urbanistyczny z obszernym prostokątnym rynkiem. Stoi na nim czołg typu T-34, który nie ma nic wspólnego z Bieszczadami, ale zastąpił umieszczony tu wcześniej czołg T-70 biorący udział w walkach z UPA. Baligrodzki T-70 był ostatnim zachowanym czołgiem tego typu w Polsce. W 1975 roku został, z inicjatywy oficerów z Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Pancernych w Poznaniu, przetransportowany do Poznania, gdzie został wyremontowany i przekazany do Muzeum Broni Pancernej przy Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych.


źródło: pl.wikipedia.org 

 
opony  netBOX - Systemy internetowe